Pruimenmot herkennen en biologisch bestrijden met sluipwespen
Maden in pruimen, voortijdig afvallende kwetsen of kleine boorgaatjes in de vruchten? De pruimenmot kan de oogst aantasten. Hier lees je hoe je een aantasting herkent, wanneer ingrijpen zinvol is en hoe onze sluipwespen tegen de pruimenmot helpen. Feromoonvallen helpen bij het observeren van de vlucht van de motten.
Wat is de pruimenmot?
De pruimenmot (Grapholita funebrana, ook wel Cydia funebrana genoemd) is een kleine vlinder. De typische vruchtschade wordt veroorzaakt door de rupsen, die zich ontwikkelen in pruimen en kwetsen.
De volksmond spreekt vaak van de "worm in de pruim", maar dit is dus een vlinderrups. Een aantasting wordt vaak pas opgemerkt wanneer vruchten worden opengesneden of opvallend vroeg vallen.
Pruimenmot herkennen: typische schade
- Kleine boorgaatjes in de vrucht.
- Soms uittredende, gomachtige druppeltjes.
- Vraatgangen en uitwerpselen aan de binnenzijde van de vrucht.
- Witachtige tot roze rupsen met een donkerdere kop.
- Voortijdige verkleuring of afval van aangetaste vruchten.
Zo controleer je een vermoeden
Snijd meerdere verdachte vruchten open en onderzoek het vruchtvlees richting de pit. Fotograaf de rups, de toegangspoort en de vraatgang. Dit helpt om de aantasting te onderscheiden van andere oorzaken.
Niet elke vruchtval is het werk van de mot
Ook natuurlijke vruchtverdunning, problemen met de watervoorziening of andere pl Aagdieren kunnen vruchtval veroorzaken. Een enkele beschadigde vrucht moet daarom nader worden bekeken.
Vliegtijd en ontwikkeling: Wanneer moet je handelen?
Eerste vlucht van de motten in het voorjaar
Afhankelijk van de regio en het weer begint de eerste vlucht in het voorjaar. Eiafzetting en verdere ontwikkeling worden beïnvloed door de omstandigheden op de standplaats. Een vaste kalenderdatum is daarom geen betrouwbare basis voor actie.
Eiafzetting en inboren
De vrouwtjes leggen eitjes op geschikte vruchten. Na het uitkomen boren de rupsen zich naar binnen. Vanaf dit moment zijn ze beschermd tegen vele externe maatregelen.
Volgende generatie in de zomer
Vaak treden er twee generaties op. De latere generatie kan met name belangrijk zijn voor later rijpende rassen. Het vluchtverloop en de ontwikkeling verschillen per jaar.
Overwintering op schuilplaatsen
Volgroeide rupsen zoeken beschutte plekken op. De aantasting eindigt daarom niet automatisch met de oogst. Hygiëne en controles moeten gedurende het gehele jaar worden volgehouden.
Waarom komt de pruimenmot steeds terug?
- Aangetaste vruchten blijven in de boom of op de grond liggen.
- Larven verlaten de vruchten en zoeken beschutte schuilplaatsen.
- Er wordt geen rekening gehouden met een volgende generatie.
- Motten vliegen binnen vanuit naburige boomgaarden.
- Maatregelen worden te laat of onvolledig uitgevoerd.
Een enkele boom staat niet op zichzelf. Ook na een succesvolle vermindering van de aantasting kunnen nieuwe motten aanvliegen. Blijven observeren blijft daarom belangrijk.
Wat te doen bij maden in pruimen?
1. Aantasting bevestigen
Controleer opvallende vruchten en onderzoek een steekproef. Noteer wanneer de schade optreedt en welke rassen zijn aangetast.
2. Aangetaste vruchten tijdig verwijderen
Raap verdachte gevallen vruchten regelmatig en zo snel mogelijk op. Verwijder ook bereikbare aangetaste vruchten uit de boom. Het doel is om larven te vangen voordat ze de vrucht verlaten.
Laat dit materiaal niet open en bloot bij de boom liggen. Een open composthoop houdt het wegpraten van de larven niet betrouwbaar tegen.
3. Vluchtactiviteit observeren
Gebruik een geschikte feromoonval voor de pruimenmot als observatiehulpmiddel. Regionale gewasbeschermingsinformatie helpt bij het duiden van het actuele vluchtverloop.
4. Volgende uitzetting tijdig plannen
Richt je actie niet alleen op zichtbare gaatjes. Doorslaggevend is of er nieuwe eitjes worden verwacht en of de omstandigheden passen bij de geplande methode.
Onze oplossing tegen de pruimenmot
GREEN GUARDIA Sluipwespen tegen de pruimenmot
Onze Trichogramma-sluipwespen komen uit dragerkaartjes en gaan op zoek naar geschikte motteneitjes. Succesvol geparasiteerde eitjes brengen geen rupsen van de pruimenmot voort.
Voordelen
- Aanpak voordat de rupsen zich in de vruchten boren.
- Toepassing via kaartjes direct in de boom.
- Herhaalde uitzettingen kunnen volgens een inzetplan worden georganiseerd.
Beperkingen
Aanwezige rupsen, popstadium en motten worden niet direct bestreden. Timing, weersomstandigheden en spreiding zijn van invloed op het succes. Een enkele toepassing dekt niet automatisch het gehele seizoen af.
Geschikt voor jou als: je de eiafzettingfase gerichter wilt aanpakken. Kies de hoeveelheid kaartjes en het behandelschema volgens de producthandleiding.
Bekijk sluipwespen tegen de pruimenmotFeromoonvallen tegen de pruimenmot: nuttig voor vluchtcontrole
Feromoonvallen voor de pruimenmot bevatten een specifiek sexferomoon. Ze lokken mannelijke motten naar een vangoppervlak en helpen om de vluchtactiviteit te herkennen.
Welke voordelen bieden feromoonvallen?
- Ze maken het begin en het verloop van de vlucht zichtbaar.
- Ze ondersteunen de planning van volgende maatregelen.
- Nieuwe vangsten kunnen regelmatig worden gedocumenteerd.
Waarom zijn vallen alleen meestal niet genoeg?
Er wordt slechts een deel van de mannelijke motten gevangen. Eitjes en rupsen worden niet bereikt. Een val is daarom geen betrouwbare solobestrijding en garandeert geen madenvrije oogst.
De juiste lokstof kiezen
Gebruik een val die expliciet geschikt is voor de pruimenmot. Appelmotvallen of vallen tegen kleermotten zijn niet zomaar uitwisselbaar. Volg de instructies voor plaatsing en vervanging van de lokstof.
Welke maatregel past bij jouw situatie?
| Jouw situatie | Passende overweging |
|---|---|
| Je wilt de vlucht van de mot observeren | Een geschikte feromoonval inzetten. |
| De eiafzetting staat voor de deur | Sluipwespen tijdig inplannen. |
| Rupsen zitten al in de vruchten | Aangetaste vruchten verwijderen; geen achteraf te bereiken genezing verwachten. |
| Meerdere bomen zijn aangetast | Hoeveelheid kaartjes en spreiding voor het hele areaal plannen. |
| Het is onduidelijk om welke plaag het gaat | Eerst laten determineren voor bestelling. |
Sluipwespen juist toepassen en het succes controleren
- Vluchtverloop inschatten: Gebruik valobservaties en regionale adviezen.
- Juiste hoeveelheid kiezen: Houd rekening met boomgrootte, kruinopbouw en productinstructies.
- Levende organismen tijdig uitzetten: Let op de bewaar- en leveringstips.
- Kaartjes beschut ophangen: Kies geschikte plekken in de kruin volgens de handleiding.
- Herhalingen aanhouden: Verkort de voorgeschreven reeks niet zonder controle.
- Verdragen controleren: Stem eerdere en geplande behandelingen af op het gebruik van nuttige insecten.
- Blijven observeren: Documenteer nieuwe vruchtschade, valfruit en mottenvangsten.
Hoeveel kaartjes heb je nodig?
De benodigde hoeveelheid hangt af van de actuele productinformatie. Een kleine boom en een grote, dichtbegroeide kruin zijn niet hetzelfde. Houd rekening met alle relevante bomen en eventuele afzonderlijke kruindelen.
Hoe herken je een verbetering?
Onderzoek vergelijkbare vruchtsteekproeven gedurende het seizoen. Noteer het aandeel typisch beschadigde vruchten. Alleen het aantal verzamelde vruchten zegt in jaren met verschillende oogsthoeveelheden maar beperkt iets.
Een lege feromoonval bewijst niet dat de boom volledig plaagvrij is. Bovendien blijven reeds beschadigde vruchten beschadigd, zelfs als de verdere ontwikkeling met succes wordt beperkt.
Aantasting door de pruimenmot in de toekomst beperken
Vruchthygiëne consequent voortzetten
Verwijder verdachte vruchten zo vroeg mogelijk. Wacht niet uitsluitend op de natuurlijke vruchtval, omdat larven de vruchten al eerder kunnen verlaten.
Controles vergemakkelijken door vakkundige verzorging
Een goed toegankelijke kruin vergemakkelijkt de vruchtcontrole, het ophangen van kaartjes en de oogst. Sterke snoeibeurten alleen vanwege motten slaan niet automatisch ergens op.
Lijmbanden alleen gecontroleerd inzetten
Geschikte golfkartonnen lijmbanden kunnen migrerende rupsen schuilplaatsen bieden. Ze moeten tijdig worden gecontroleerd en verwijderd. Een band die permanent onbeheerd achterblijft is geen betrouwbare bestrijdingsmethode.
Rassenkeuze bij nieuwe aanplant meewegen
Vroegrijpe rassen kunnen soms ontsnappen aan de zwaardere druk van latere aantastingsfasen. Dit betekent echter niet dat ze volledig vrij van aantasting blijven. Standplaats en jaarlijks vluchtverloop blijven van belang.
Veelgestelde vragen over de pruimenmot
Waaraan herken ik een aantasting door de pruimenmot?
Typisch zijn boorgaatjes, vraatgangen, uitwerpselen en rupsen in de vrucht. Controleer meerdere kenmerken, want vruchtval alleen is geen zeker bewijs.
Helpen sluipwespen tegen maden in pruimen?
Ze parasiteren geschikte eitjes voordat daar rupsen uit ontstaan. Dieren die al in de vrucht zitten worden hierdoor niet verwijderd.
Wanneer moet ik sluipwespen uitzetten?
Passend bij de verwachte eiafzetting. Gebruik vluchtobservatie, regionale informatie en de producthandleiding. Alleen een vaste maand is onvoldoende als basis.
Zijn feromoonvallen op zichzelf voldoende?
Ze ondersteunen vooral de vluchtcontrole. Eitjes en larven worden niet bestreden. De vangkracht hiervan moet daarom niet worden overschat.
Kan ik vallen en sluipwespen combineren?
De taken vullen elkaar aan: observeren van de mottenvlucht en eiparasitering. Volg telkens de instructies voor plaatsing en toepassing.
Kan ik een appelmotval gebruiken?
Niet zomaar zonder controleren. De lokstof moet passen bij de pruimenmot. Kies een product met de juiste doelsoort.
Moet ik met alle pruimenbomen rekening houden?
Controleer de volledige, relevante opstand. Naburige aangetaste bomen kunnen de situatie beïnvloeden. Plan de verspreiding en hoeveelheid niet alleen voor een willekeurig deel.
Waarom zijn er ondanks behandeling toch enkele vruchten aangetast?
Niet alle eitjes worden bereikt. Ook timing, het weer en nieuwe aanvoer kunnen het succes beperken. Controleer het verloop en heroverweeg het inzetplan.
Kan ik aangetaste vruchten in de boom laten hangen?
Daardoor kunnen verdere larven hun ontwikkeling voltooien. Verwijder bevestigde aantastingsvruchten zo snel mogelijk, zonder ze open en bloot bij de boom te leggen.
Is elke "worm" in een pruim een pruimenmot?
Nee. Andere plagen kunnen vergelijkbare schade veroorzaken. Rups, tijdstip en schadebeeld moeten in samenhang worden beoordeeld.
Is één enkele levering van sluipwespen voldoende?
Dat is niet zomaar te zeggen. De eiafzetting kan lang duren en volgende generaties kunnen relevant worden. Houd je aan het voorgeschreven behandelplan.






























































